Hành trình 1 tester trái ngành

I. Không hiểu rõ bản thân

Mình sinh năm 91, tốt nghiệp đại học Kinh tế năm 2015 (học dốt nên trễ 2 năm), ra trường đi làm Nhân viên hỗ trợ khách hàng (customer support) cho sản phẩm Nhanh.vn của cty Vật Giá (hay VNP-Group). Làm được 2-3 tháng, mình xin nghỉ vì nghề đó đi lại nhiều, mệt. Thời gian đó, mình ở nhà học tiếng anh và nghĩ mình sẽ làm việc gì bây giờ???

Đến tận khi đi làm, mình mới phát hiện ra, ngành mình học chẳng phải thứ mình thích. Thực sự thì sau khi vào đại học, mình chẳng quan tâm ngành đó ra sao, hợp với mình không, mình chỉ đi học theo quán tính như hồi cấp 3. Không nghiêm túc nhìn về tương lai và không hiểu rõ bản thân muốn gì khiến mình trả giá bằng 5-7 năm trời. Giờ nghĩ lại, vẫn thấy tiếc.

Rất may, trong lúc chả nghĩ ra được việc gì, mình lại học được tiếng anh. Lời khuyên của mình cho các bạn, nếu bạn rảnh quá và không biết làm gì (không tính xem phim, cafe, ăn nhậu…) thì hãy học tiếng anh.

II. Chọn ngành IT

Lướt chán Vietnamwork cũng chả biết sẽ làm gì nữa, mình xem xét lại đến sở thích cá nhân. Mấy tháng ngăn ngủi làm ở Vật Giá lại giúp mình nhận ra rằng mình thích làm việc với máy tính, phần mềm. Lúc đó, mình chỉ có biết mỗi nghề lập trình viên, chứ nếu mình biết rằng ngành IT có nhiều nghề nghiệp đến thế thì chưa chắc mình đã chọn tester. :v Mình tự học lập trình và mình failed vì mình thấy cái trang web mình làm ra với dăm ba cái dòng mèo cào, khác xa với trang web thực tế. Mình đoán, mình không có duyên với lập trình.

Loanh quanh lại mất gần nửa năm, mình mới biết đến nghề tester, wow, vẫn làm trong ngành IT mà đầu vào không quá khó, chỉ cần có kiến thức test basic là có cơ hội rồi. Mình chọn đại 1 trung tâm dạy tester, đó là Tester Việt. Chưa học xong, mình đã có lời mời phỏng vấn đầu tiên, 1 công ty game của Nhật trên phố Đội Cấn thì phải. Mình failed sau khi kết thúc vòng 2. Sau đó là chuỗi ngày apply mọi nơi nhưng không có câu trả lời. Để làm đẹp CV hơn, mình tự ôn thi ISTQB basic và đã passed sau 12 ngày ôn thi, đội ơn quãng thời gian học tiếng anh. Quá trình ôn thi, mình đã note lại ở đây.

Cơ hội đến khi 1 người bạn mình tag mình vào 1 cái post của 1 trung tâm dạy lập trình, có mở 1 khóa dạy tester basic theo chuẩn ISTQB và có chương trình thực tập không lương ngay tại 1 công ty mà trung tâm liên kết. Mặc dù mất thêm vài triệu nữa, nhưng bù lại mình có kinh nghiệm thực tế. Mình nghĩ đó là 1 sự đánh đổi tốt. Sau 2 tháng thực tập và kết thúc khóa học, mình được công ty giữ lại và làm nhân viên chính thức.

III. Những ngày tháng học và học

Mình bắt đầu test như một end-user, có gì “lạ lạ” trái với requirement thì mình báo bug. Mình đoán những ai mới vào nghề cũng làm như mình thôi. Nhưng đi làm tester mà chỉ biết chút ít về những kỹ thuật viết test cases hay 1 vài thuật ngữ thì có vẻ quá xem thường “ngành IT” rồi. Mình thấy là thiếu kiến thức về khoa học máy tính, kiến trúc phần mềm làm mình như đi trong mê cung đầy sương, lúc dev bảo thế này, lúc dev bảo thế khác, mình chẳng biết phản biện thế nào, chẳng biết họ đúng hay họ sai. Thời điểm đó, mình chấp nhận như vậy nhưng mình biết là mình phải bù đắp những kiến thức còn thiếu ngay lập tức, nếu không mình sẽ chỉ mãi là “end-user”.

Lúc đó còn độc thân nên mình thường ở lại để học cuối mỗi ngày làm việc và đọc sách suốt những ngày cuối tuần nếu như không vướng lịch nào đó. Và lần thứ 2 mình cảm ơn tiếng anh, nhờ có tiếng anh mà mình tiếp cận được nguồn kiến thức khổng lồ từ sách và các khóa học online trên Udemy, Pluralsight, Coursera, Udacity, Edx. Ah, mình quên chưa nói là mình đã học cái gì. 😀

Mục tiêu của mình cách đây vài năm.

Khi mình làm dự án web, mình học về mô hình client-server, về MVC, về cách browser hoạt động, database cả SQL và NoSQL. Khi làm dự án mobile, web service mình học về API, HTTP, OAuth2, OpenID connect, micro services. Mình cũng học các tools test api, performance, automation, security. Sau này mình học thêm docker, kubernetes. Không phải tất cả những cái trên kia mình đều biết ngọn ngành, nhưng mình biết chúng là cái gì, hoạt động kết hợp với các thành phần khác như thế nào. Có cái mình bỏ nhiều thời gian, có cái mình chỉ đọc phần giới thiệu và cách sử dụng đơn giản. Nhưng chốt lại, mình muốn hiểu rằng project của mình đang sử dụng những công nghệ gì và chúng hoạt động thế nào. Điều này làm cho mình hiểu project cả ở 2 khía cạnh: phía development và phía business. Lúc này mình mới thấy thật sự hiểu rõ sản phẩm, ngồi họp với team mà không bị ngơ ngác.

Những kiến thức trên, cũng là những kiến thức mà nhiều bạn tester không biết nhiều, cũng không có nhu cầu tìm hiểu nhưng bạn không biết rằng, những kiến thức đó giúp bạn nâng cao trình độ, gián tiếp nâng cao mức lương.

Khi tôi nói tôi học IT - AnonyHome | AnonyHome - Cộng đồng Công nghệ thông  tin

Còn 1 thứ chắc chắn bạn phải học nếu bạn muốn nổi bật, đó là lập trình. Hầu hết nguyên nhân các bạn đến với tester là vì lập trình không quá tốt, vậy nên muốn làm tester giỏi thì bạn phải học lại lập trình thôi. Và tin mình đi, biết lập trình không thiệt chút nào đâu bạn ơi.

  • Lợi ích đầu tiên, bạn sẽ là ứng viên được leader nhắc đến nếu công ty có ý định làm automation cho project. Nó sẽ mở cho bạn 1 cánh cửa đến thế giới của coding. Thay vì dùng những tool có sẵn UI thì bạn sẽ làm việc với coding 100% và bùm, Welcome to Automation Testing.
  • Lợi ích thứ 2, bạn sẽ dễ dàng sử dụng được các phần hỗ trợ advance mà nhiều tools test cung cấp, như postman có phần pre-request, test; hay jmeter có phần JSR223, Bean Shell để phục vụ những task mà bạn cần. Coding có thể gián tiếp giúp bạn phát triển performance testing. Điều đó làm bạn cool ngầu và ăn đứt những người còn lại.
  • Lợi ích thứ 3, hiểu và hiểu hơn nữa về software development.

Mình chuyển từ manual sang automation mất vài năm vì mình học song song skills của auto khi làm manual và vì chả nơi nào tuyển 1 người không biết gì về coding để về đào tạo thành automation test cả. Mình vừa học theo các khóa học, học đến đâu áp dụng vào dự án đến đó để cho code quen tay và để nhận ra được ưu khuyết điểm của những tool mình làm việc. Ví dụ, mình sử dụng postman trong 1 khoảng thời gian dài, mình mới thấy được những khuyết điểm của postman, để rồi cuối cùng mình phải chuyển hẳn Auto API bằng coding 100% thì mới giải quyết được hết các vấn đề.

Đừng phản biện lại là “dự án không cần nên mình không có điều kiện học” vì nếu bạn chỉ làm ở 1 công ty thì có thể đến vài năm nữa, chưa chắc đã có dự án “cần” làm auto. Thế nên, hãy cứ practice liên tục bằng cách áp dụng vào luôn project mà bạn đang làm, từ những task dễ đến khó. Việc bạn auto được 1 phần testcase cũng giúp cho công việc hàng ngày của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn. Bạn phải cố gắng gặp nhiều issues khi practice nhất có thể để hiểu thật rõ các issue đó, nguyên nhân và cách khắc phục. Đừng học theo kiểu lên stackoverflow copy code về, chạy được là được. Sau này, nếu bạn không cứng mà đi code auto thì tốc độ của bạn sẽ rất chậm, có khi mất cả tuần hoặc hơn cho 1 issue. Tốc độ như thế thì ai mà tăng lương cho bạn được.

Vậy học để làm automation có lâu không và học thế nào? Mình đã viết hết ở đây rồi. hehe

IV. Vậy giờ mình làm gì?

Mình làm automation test và vẫn học đều đặn, chủ yếu là coding. Ngoài ra, mình có viết blog những lúc rảnh, vì mình biết rằng nhiều bạn tester chưa có khả năng học bằng tiếng anh, mình muốn giúp các bạn tiếp cận kiến thức theo cách đơn giản. Tuy nhiên mình vẫn luôn khuyến khích các bạn hãy học tiếng anh mạnh mẽ lên, đừng học bỏ dở mãi như thế.

Với các bạn mà thực sự muốn học coding và chuyển sang công việc automation test toàn thời gian, mình có tổ chức 2 lớp học.

Trong tương lai, mình có thể sẽ mở thêm các lớp training về những thứ khác, tuy nhiên có 2 thứ mà mình sẽ không train, đó là performance và serenity-bdd vì 2 cái đó mình học của anh Vũ Trần và anh Linh Vũ.

4 thoughts on “Hành trình 1 tester trái ngành

  1. Dạ cho em hỏi ở HCM thì có thể học automation test bắt đầu từ đâu ạ? Em chuyển từ customer service sang tester ạ? Em cảm ơn anh nhiều ạ.

  2. Chào anh ạ. Em tốt nghiệp ngành tài chính đã đi làm kế toán và sales admin được mấy năm ạ. Giờ em có nhu cầu muốn học tester nhưng chưa biết sẽ học ở đâu ạ. Anh có thể chỉ em trung tâm nào dạy tốt ở Hà Nội cho người chưa biết gì không ạ? Em cũng muốn học automation test nhưng lại chưa có căn bản về cả test và code thì nên đi từng bước như nào ạ, có nên học manual trước rồi học thêm code xong mới học auto ko ạ? Rất mong nhận được phản hồi của anh. Em cảm ơn nhiều ạ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *